[Mentoring] Bài 4. Làm thế nào để xây dựng đội ngũ cố vấn trong doanh nghiệp

Sau chương trình đào tạo X-Mentor, nhiều doanh nhân, chủ doanh nghiệp ngồi lại muốn lắng nghe thêm ý kiến về việc xây dựng một chương trình mentoring riêng cho doanh nghiệp họ. Nhưng họ cũng khá mơ hồ và chưa biết bắt đầu từ đâu, cần những nguồn lực gì, làm sao tìm được những con người phù hợp…Cũng có những anh chị doanh nhân thành công nhưng họ không tự tin trở thành người cố vấn (mentor) bởi họ cho rằng, cố vấn là người rất giỏi về mọi mặt và họ thì không được như thế.

VSMA – Hội đồng Cố vấn Khởi nghiệp ĐMST Quốc gia

Theo quan sát của cá nhân tôi, nhiều cố vấn rất giỏi, không chỉ giỏi chuyên môn, chiến lược, tầm nhìn…họ còn là một quân sư đa tài, kiểu như họ là người được chọn để trở thành mentor…Tôi cũng thực sự ngưỡng mộ họ. (Điều này tôi cũng nhắc nhiều ở bài 2- anh chị có thể đọc lại)

Tuy nhiên, mentor không phải tự nhiên sinh ra, không ai sinh ra đã giỏi, ai cũng qua rèn luyện, học tập và đổi mới liên tục, nâng cấp bản thân…thông qua môi trường đào tạo và nuôi dưỡng trong một hệ thống chuyên nghiệp, có mục đích, mục tiêu rõ ràng.

Albert EinStein từng nói:

Thiên tài chỉ 1% năng khiếu bẩm sinh, còn 99% là do khổ luyện”

Đặc biệt trong thế giới VUCA, BANI như hiện nay, mọi thay đổi đều diễn ra quá nhanh và khó nắm bắt, làm cho doanh nghiệp SMEs hay Startup phản ứng không kịp nếu không có sự chuẩn bị từ sớm. Xây dựng văn hóa Mentoring, xây dựng đội ngũ mentor nội bộ chính là chìa khóa tạo ra văn hóa học hỏi và phát triển, đổi mới liên tục.

Các Cố vấn chiến lược – Công ty ECosoi

1. Xác định chân dung mentor trong bối cảnh doanh nghiệp

• Không phải ai giỏi chuyên môn cũng làm mentor tốt. Mentor cần hội tụ 3 yếu tố: Tư duy phát triển người – Kỹ năng lắng nghe tích cực/ lắng nghe chủ động, phản hồi – Trải nghiệm thực tiễn.
• Với SMEs/Startup, mentor có thể là: nhà sáng lập, quản lý cấp trung, hoặc nhân sự kỳ cựu (người có ảnh hưởng trong tổ chức, chúng tôi hay gọi những người này là “nhóm lãnh đạo không chức danh”. Điều quan trọng là sự sẵn lòng chia sẻ và cam kết đồng hành.
• Khác biệt lớn giữa mentor và “sếp” là: mentor không ra lệnh, mà là người dẫn đường, động viên, hỗ trợ cho mentee phát triển.

Trong một phạm trù nào đó, chúng ta có thể phân loại mentor như sau:

Phân loại theo vai trò & mục tiêu mentoring

Tùy theo mục đích của doanh nghiệp mà chúng ta có thể xây dựng đội ngũ mentor và mentor kế thừa phù hợp. Quan trọng của quá trình tìm kiếm, lựa chọn mentor này là những người sẵn sàng cho đi, có trách nhiệm và cam kết.

3. Chương trình đào tạo cố vấn nội bộ (mentor): 4 giai đoạn

Giai đoạn 1: Training lý thuyết

• • Hiểu bản chất, khái niệm mentoring, phân biệt sự khác biệt mentoring – coaching – training – Consulting (rất nhiều người bị nhầm lẫn, nhầm vai trò)
  • Tư duy – kỹ năng – công cụ của mentor
  • Kỹ thuật lắng nghe chủ động và đặt câu hỏi gợi mở => giúp mentee tìm ra vấn đề
  • Quy trình buổi mentoring hiệu quả
  • Các công thức, công cụ cần có của mentor

Giai đoạn 2: Mentor thực chiến

• Ghép cặp mentor-mentee
• Thực hành 1:1, theo nhóm nhỏ, với tình huống thực tế nội bộ
• Phản hồi từ người học và người hướng dẫn
• Ghi lại cảm nhận, bài học

Giai đoạn 3: Shadown mentor – Cố vấn tập sự

• Sẽ có một cố vấn chính dẫn dắt các cố vấn tập sự một thời gian hoặc qua một số trải nghiệm thực tế để các cố vấn tập sự tự tin hơn trên hành trình trở thành cố vấn của mình

Giai đoạn 4: Đánh giá-Phản hồi – Đổi mới liên tục

• Không chỉ đo bằng cảm tính mà cần tiêu chí rõ ràng: chất lượng cuộc trò chuyện, độ gắn bó mentee, kết quả học tập
• Những thay đổi ở mentee
• Những thay đổi ở mentor tập sự
• Xây dựng lộ trình học tập để trở thành mentor
• Xây dựng kho dữ liệu học tập: sách, các bài viết, tài liệu, video, postcard mentoring

Trimico – Công ty chuyên Sâm Ngọc Linh đã bức phá sau 3 năm khởi nghiệp

“Một mentor tốt có thể thay đổi vận mệnh của một nhân sự. Một hệ thống mentor tốt có thể dẫn dắt sự thay đổi của một doanh nghiệp.” – Nguyễn Bão Quốc

Tác giả. Mentor Nguyễn Bão Quốc

Founder & CEO BQTraining

Thành viên Hội đồng Cố vấn Khởi nghiệp ĐMST Quốc gia – VSMA