01/07/2025
MENTORING & COACHING 
1120 lượt xemChào bạn !
Một cơ duyên nào đó bạn đã đọc bài viết này và nó có lẻ sẽ là điều quan trọng nhất với bạn trong ngày hôm nay, vì có thể nó sẽ thay đổi cuộc đời bạn (theo hướng tích cực). Tôi là Nguyễn Bão Quốc, bạn có thể tìm hiểu thêm về tôi tại đây
Có ai đó đã từng nói: “Tại một thời điểm nào đó trong cuộc đời, không quan trọng ai cho bạn bao nhiêu tiền mà quan trọng ai sẽ xuất hiện và dẫn bạn lên một tầm cao mới”. Đó chính là khoảnh khác tuyệt vời mà tôi đã từng được trải nghiệm ít nhất 2 lần trong cuộc đời này, năm 2015 lần đầu tiên biết đến thuật ngữ “mentoring” và năm 2019 tôi chính thức trở thành mentor (người cố vấn) nhờ một người thầy dẫn dắt. Và giờ đây, với trải nghiệm 10 năm qua trong vai trò mentee (người được cố vấn) lẫn mentor (người cố vấn), may mắn trong cuộc đời tôi đã được đồng hành cùng hơn 35 doanh nghiệp và hàng trăm doanh nhân, người khởi nghiệp trên đất nước Việt Nam này (cũng có một số dự án quốc tế nhưng không nhiều). Tôi sẽ chia sẻ cho bạn hành trình đầy tuyệt vời này và vì sao tôi nói “đây có thể là một ngày tuyệt đẹp, thay đổi cuộc đời bạn”
Người cố vấn sẽ giúp bạn đạt được điều gì:
1. THAY ĐỔI VỀ TƯ DUY & GÓC NHÌN
Bằng kỹ thuật và nghệ thuật, mentor sẽ giúp khai phóng sự phi thường trong con người bạn bằng: kỹ thuật lắng nghe chủ động, đặt câu hỏi đúng và gợi mở cách nghĩ rộng hơn
| Mentor giúp mentee… | Ví dụ thực tế |
|---|---|
| Nhìn ra vấn đề gốc (root cause) | “Em không bán được hàng vì sản phẩm, hay vì chọn sai phân khúc khách hàng?”, why? (tại sao em lại nghĩ vậy) |
| Mở rộng góc nhìn chiến lược | “Ngoài việc giảm giá, tại sao không nâng giá trị sản phẩm, dịch vụ?” em thấy sao về đề xuất này? |
| Chuyển đổi tư duy “làm thuê cho chính mình” sang “làm chủ doanh nghiệp” | Mentoring giúp chủ doanh nghiệp không còn kẹt trong vận hành |
2. NÂNG CAO VỀ KỸ NĂNG & HÀNH ĐỘNG
Mentor giúp mentee nâng cấp năng lực cá nhân và triển khai hành động cụ thể bằng kinh nghiệm, kiến thức chuyên môn, công cụ hiệu quả
| Mentor giúp mentee… | Ví dụ |
|---|---|
| Biết cách lập kế hoạch chiến lược | Hướng dẫn cách làm Business Model Canvas, 5W1H, SMART goals |
| Cải thiện kỹ năng ra quyết định | So sánh các kịch bản, đánh giá rủi ro – lợi ích |
| Hành động hiệu quả hơn | “Từ giờ đến buổi tới, em hãy thử phiên bản MVP này nhé” |
3. TRUYỀN ĐỘNG LỰC VỀ TINH THẦN & NỘI LỰC
Đây là điều đặc biệt – mentoring khác hẳn coaching/training ở sự đồng hành đầy cảm xúc & niềm tin.
| Mentor giúp mentee… | Ví dụ |
|---|---|
| Lấy lại sự tự tin sau thất bại | “Em có biết Edison có hơn 1000 lần thất bại để tìm ra ánh sáng cho nhân loại, nhưng khi được hỏi
ông ấy bảo “Tôi không thất bại tôi có tới 1000 lần thành công đấy chứ” |
| Không thấy cô đơn trong hành trình khởi nghiệp | “Anh/chị cũng từng ở giai đoạn này – cùng vượt qua nhé” |
| Giữ vững niềm tin vào tầm nhìn dài hạn | Gợi lại sứ mệnh, giá trị cốt lõi khi mentee lung lay |
4. NÂNG CAO KẾT NỐI, MỐI QUAN HỆ XÃ HỘI
Mentor không nhất thiết phải “giỏi nhất” – nhưng họ thường có mạng lưới & kinh nghiệm quý giá. Mentor có thể sẵn sàng giúp bạn mạng lưới kết nối nếu bạn tạo cho họ niềm tin tốt về cam kết và hành động
| Mentor giúp mentee… | Ví dụ |
|---|---|
| Kết nối chuyên gia hoặc đối tác phù hợp | “Anh giới thiệu em gặp bên A – họ chuyên làm kênh phân phối” |
| Chia sẻ nguồn tài liệu thực tế | File kế hoạch kinh doanh, báo cáo mẫu, biểu mẫu KPI |
| Định hướng chương trình tăng tốc, hỗ trợ vốn | “Em nên nộp vào chương trình X – phù hợp với giai đoạn của startup” |
5. CHO MENTEE “THẤY ĐƯỢC MÌNH” – PHẢN CHIẾU & PHÁT TRIỂN BẢN THÂN
Mentoring không chỉ là phát triển kỹ năng – mà là phát triển bản thể lãnh đạo của mentee.
| Vai trò | Cụ thể |
|---|---|
| Tấm gương phản chiếu | Mentor giúp mentee “soi gương”, thấy cả điểm mạnh lẫn điểm mù (blind spot) của chính mình. |
| Người đặt gương soi sâu bên trong | Không chỉ hỏi “Bạn làm gì?”, mà hỏi “Tại sao bạn chọn như vậy?”, “Bạn đang thực sự theo đuổi điều gì?” |
| Kích hoạt điểm mạnh tiềm ẩn | Nhiều mentee chưa tự tin hoặc chưa biết mình giỏi điều gì – mentor giúp họ khơi sáng và phát triển năng lực ấy. |
6. HƯỚNG DẪN MENTEE RÈN KỶ LUẬT, XÂY HỆ THỐNG HỌC TẬP SUỐT ĐỜI
| Giá trị | Ứng dụng thực tế |
|---|---|
| Xây tinh thần “học liên tục” (growth mindset) | Mentor gieo niềm tin: “Học từ thực tế, học từ lỗi sai, học từ người khác là con đường sống còn.” |
| Tạo nhịp học tập cá nhân hóa | “1 tháng 1 mục tiêu – mỗi buổi là 1 bước tiến – mỗi hành động có theo dõi.” |
| Rèn tính kỷ luật thực hiện | Mentor không giám sát – nhưng giúp mentee cam kết với chính mình, tạo accountability nội tại. |
7. GIÚP MENTEE NHÌN THẤY HOẶC BIẾT “DỪNG LẠI ĐÚNG LÚC” – TƯ DUY CHIẾN LƯỢC
Một quyết định “dừng đúng lúc” đôi khi cứu cả sự nghiệp, và mentor là người đủ kinh nghiệm để cảnh báo sớm điều đó.
| Khác với động viên đơn thuần, mentor giúp mentee biết lúc nào nên: |
|---|
| Dừng một dự án không còn phù hợp – không bám víu vì cảm xúc. |
| Rút lui chiến thuật – để tiến xa hơn, thay vì “chạy theo thắng thua nhỏ lẻ”. |
| Nói “không” đúng lúc – để tập trung nguồn lực vào điều quan trọng hơn. |
8. ĐỒNG HÀNH CÙNG MENTEE TRỞ THÀNH MENTOR TRONG TƯƠNG LAI
Mentoring hiệu quả không dừng ở kết quả cá nhân – mà chuyển hóa mentee thành người tiếp tục truyền cảm hứng, giúp đỡ người khác.
Mentor giúp mentee… |
Để lại điều gì |
|---|---|
Học được cách mentoring lại người khác |
Mentor tốt dạy mentee không phụ thuộc, mà tự chủ và dẫn dắt |
Xây tư duy kế thừa |
“Ai là người bạn sẽ mentor lại trong nhóm/đội của mình?” |
Phát triển cộng đồng |
Một mentee tốt sẽ lan tỏa tư duy mentoring đến cộng sự, bạn bè, nhân viên |
